Je hebt als DGA jarenlang gebouwd aan je onderneming en vermogen. Maar heb je ook geregeld wat er met je BV gebeurt als je komt te overlijden?
De BV blijft gewoon bestaan, maar je overlijden kan grote fiscale en financiële gevolgen hebben. Denk aan de belasting over je aandelen in box 2, erfbelasting, de overdracht van de aandelen en de vraag wie het bestuur van de BV overneemt.
Voor vermogende DGA’s is dit extra belangrijk. Zeker wanneer je naast je onderneming ook vermogen hebt opgebouwd in een holding, zoals liquiditeiten, beleggingen of vastgoed.
Met een goede estate planning kun je niet alleen bepalen wie je vermogen en aandelen krijgt, maar ook voorkomen dat je nabestaanden onnodig veel belasting betalen. De totale belasting over het vermogen in de BV kan oplopen tot 44,8% door de optelsom van box 2 en erfbelasting.
Onder voorwaarden kunnen de doorschuifregeling (DSR) en de bedrijfsopvolgingsregeling (BOR) worden toegepast. Daarmee kunnen zeer grote belastingbesparingen worden gerealiseerd. Eerder maakte ik er deze podcast over.
De belangrijkste vraag is daarom niet alleen wat er gebeurt als je overlijdt, maar vooral: wat kun je nu al regelen om je gezin en vermogen goed achter te laten?
De BV blijft gewoon bestaan
Het overlijden van een aandeelhouder betekent niet dat de BV ophoudt te bestaan. De BV is een zelfstandige rechtspersoon en blijft gewoon bestaan.
De aandelen maken onderdeel uit van de nalatenschap en gaan, afhankelijk van het testament en de vermogensrechtelijke situatie, over op de erfgenamen.
Was je daarnaast bestuurder van de BV? Dan moet ook de bestuurlijke continuïteit worden geregeld. Zeker wanneer je de enige bestuurder bent, is het belangrijk dat vooraf duidelijk is wie de BV kan vertegenwoordigen en belangrijke beslissingen kan nemen.
Voor vermogende DGA’s is dit extra belangrijk wanneer sprake is van een holdingstructuur met bijvoorbeeld beleggingen, vastgoed of andere vermogensbestanddelen.
Welke belasting betaal je bij overlijden?
Bij overlijden kunnen verschillende fiscale claims ontstaan. De belangrijkste zijn de inkomstenbelasting in box 2 en de erfbelasting.
Box 2: wat gebeurt er met je aanmerkelijk belang?
Heb je een aanmerkelijk belang in je BV, dan kan het overlijden leiden tot een fictieve vervreemding van de aandelen.
In hoofdlijnen wordt gekeken naar het verschil tussen de waarde van de aandelen en de verkrijgingsprijs. Over het ontstane vervreemdingsvoordeel kan inkomstenbelasting in box 2 verschuldigd zijn.
In 2026 bedraagt het box-2-tarief 24,5% tot €68.843 en 31% over het meerdere.
Bij een onderneming of holding met een hoge waarde kan dit een substantiële fiscale claim betekenen.
Dat betekent overigens niet dat altijd direct afgerekend moet worden. Onder voorwaarden kan gebruik worden gemaakt van een doorschuifregeling, waardoor de belastingclaim kan worden doorgeschoven naar de erfgenamen. Hiervoor moeten onder andere het testament en de aanbiedingsregeling op orde zijn. Daarover later meer.
Rekenvoorbeeld
Stel dat je je bedrijf hebt opgericht met een gestort aandelenkapitaal van € 1,20. Inmiddels is je bedrijf € 1 miljoen waard. De box 2 claim bij overlijden kan oplopen tot meer dan € 300.000.
Erfbelasting en de bedrijfsopvolgingsregeling (BOR)
Naast de inkomstenbelasting kan erfbelasting verschuldigd zijn over het vermogen dat de erfgenamen verkrijgen.
Wanneer sprake is van een actieve onderneming, kan onder voorwaarden gebruik worden gemaakt van de bedrijfsopvolgingsregeling (BOR). Deze regeling kan een aanzienlijke vrijstelling van erfbelasting opleveren.
De BOR geldt echter niet automatisch voor al het vermogen binnen een BV. Vooral bij vermogende DGA’s is het belangrijk om onderscheid te maken tussen ondernemingsvermogen en beleggingsvermogen.
Een holding met bijvoorbeeld een combinatie van een werkmaatschappij, liquiditeiten, beleggingen en vastgoed vraagt daarom om een zorgvuldige analyse.
Niet alleen de vraag hoeveel vermogen er is, maar vooral waar dat vermogen zich bevindt en hoe het kwalificeert, is relevant.
Wie krijgt je aandelen?
Bij estate planning voor een DGA gaat het niet alleen om de vraag hoeveel vermogen je nalaat. Minstens zo belangrijk is wie de zeggenschap over dat vermogen krijgt.
Wil je dat je partner de aandelen krijgt? Moeten je kinderen uiteindelijk aandeelhouder worden? Wil je dat een bestaande bedrijfsopvolger of mede-aandeelhouder de onderneming overneemt? Of wil je dat je partner de economische waarde ontvangt, terwijl de zeggenschap anders wordt geregeld?
Deze keuzes kun je vooraf vastleggen in bijvoorbeeld een testament, statuten en aandeelhoudersovereenkomst.
Bij meerdere aandeelhouders is het belangrijk om afspraken te maken over wat er met de aandelen gebeurt bij overlijden. Denk aan aanbiedingsregelingen, voorkeursrechten en de manier waarop de waarde van de aandelen wordt bepaald.
Wat is de invloed van het huwelijksvermogensrecht?
Ook de juridische eigendomsverhouding tussen partners speelt een belangrijke rol.
De fiscale gevolgen van overlijden worden namelijk niet alleen bepaald door de tenaamstelling van de aandelen. Huwelijkse voorwaarden, een eventuele gemeenschap van goederen en bepalingen zoals een finaal verrekenbeding kunnen invloed hebben op wat uiteindelijk tot de nalatenschap behoort.
Daarmee kunnen ze ook invloed hebben op de omvang van de fiscale claims.
Het is daarom verstandig om je BV-structuur, huwelijkse voorwaarden en testament als één geheel te bekijken.
Wat gebeurt er met het vermogen in je BV?
Voor vermogende DGA’s is dit vaak minstens zo belangrijk als de onderneming zelf. Een holding kan in de loop der jaren een aanzienlijk vermogen hebben opgebouwd. Denk aan liquide middelen, beleggingen, vastgoed of belangen in andere ondernemingen.
Na overlijden hoeft dat vermogen niet automatisch naar privé te worden gebracht. De BV kan blijven bestaan en het vermogen kan binnen de structuur worden beheerd. Vervolgens kan worden gekeken naar een passende strategie voor de langstlevende en de volgende generatie.
Denk bijvoorbeeld aan:
- een structurele dividendstrategie;
- het aanhouden en beleggen van vermogen binnen de BV;
- gefaseerde vermogensoverdracht;
- schenkingen aan kinderen;
- toekomstige bedrijfsopvolging;
- het optimaliseren van de verhouding tussen privé- en BV-vermogen.
De vraag is daarmee niet alleen: “Hoe wikkel ik de BV af?” maar vooral: “Hoe laat ik het vermogen zo goed mogelijk doorwerken voor mijn gezin en de volgende generatie?”
Rekenvoorbeeld: de impact van overlijden
Laten we teruggaan naar het voorbeeld dat je bedrijf € 1 miljoen waard is. In het geval van overlijden moet box 2 afgerekend worden en daarna nog de erfbelasting. De totaal te betalen belasting kan oplopen tot meer dan € 400.000!
Met de juiste acties kan dit flink gereduceerd of zelfs helemaal geëlimineerd worden. Veel ondernemers kunnen hiermee de grootste belastingbesparing van hun leven realiseren. Maar dan moet je nu wel de juiste zaken regelen.
Wat kun je als DGA nu al regelen?
Een goede voorbereiding zorgt ervoor dat je nabestaanden later niet onder tijdsdruk belangrijke beslissingen hoeven te nemen.
1. Testament en levenstestament
Leg vast wie je aandelen en overige vermogen erven en welke rol zij krijgen. Hierbij is het essentieel om het testament goed te optimaliseren voor het toepassen van de bedrijfsopvolgingsfaciliteiten. Ga naar een notaris die hierin gespecialiseerd is.
Een levenstestament is daarnaast belangrijk voor de situatie waarin je tijdens je leven niet meer in staat bent om zelf beslissingen te nemen.
2. Statuten en aandeelhoudersovereenkomst
Zorg dat duidelijk is wat er met de aandelen gebeurt bij overlijden.
Wie mag de aandelen overnemen? Hoe wordt de waarde vastgesteld? Welke rechten hebben mede-aandeelhouders?
Dit voorkomt onzekerheid en discussies op een kwetsbaar moment. Zorg ervoor dat deze regeling ook is geoptimaliseerd voor het toepassen van de bedrijfsopvolgingsfaciliteiten bij overlijden.
3. Bestuurlijke continuïteit
Wie neemt het bestuur over als jij wegvalt?
Zorg dat de BV ook zonder jou kan blijven functioneren. Dit is vooral belangrijk wanneer je de enige bestuurder bent.
4. Zorg voor voldoende liquiditeit
Een fiscale claim kan aanzienlijk zijn. Zorg daarom dat er voldoende liquiditeit beschikbaar is om belastingen en andere verplichtingen op te vangen.
Een overlijdensrisicoverzekering kan daarbij een rol spelen. Bij meerdere aandeelhouders kan ook een compagnonsverzekering interessant zijn.
5. Maak een vermogens- en schenkingsplan
Estate planning begint niet bij overlijden.
Door tijdens je leven al na te denken over de overdracht van vermogen, kunnen schenkingen, vrijstellingen en toekomstige erfbelasting worden meegenomen in een langetermijnstrategie.
Voor vermogende gezinnen is dit vaak een belangrijk onderdeel van het totale financiële plan.
Vermogensplanning is meer dan belasting besparen
Bij estate planning wordt al snel gedacht aan het beperken van erfbelasting. Maar voor een succesvolle DGA is het vraagstuk veel breder.
Het gaat om de samenhang tussen:
onderneming + BV-structuur + privévermogen + fiscaliteit + huwelijksvermogensrecht + testament + beleggingen + toekomstige vermogensoverdracht.
De optimale oplossing is daarom niet altijd degene waarbij vandaag de minste belasting wordt betaald.
Het gaat erom hoeveel vermogen uiteindelijk bij je gezin terechtkomt, hoeveel financiële vrijheid de langstlevende houdt en hoe je vermogen vervolgens kan worden overgedragen aan de volgende generatie.
Regel het wanneer je nog zelf aan het roer staat
Als DGA ben je gewend om vooruit te kijken. Je bouwt vermogen op met een doel en maakt plannen voor de toekomst. Estate planning is daar een logisch onderdeel van.
Niet omdat je ervan uitgaat dat er iets misgaat, maar juist omdat je wilt bepalen wat er gebeurt als je er niet meer bent.
Een goed opgebouwde vermogensstructuur verdient daarom ook een goed plan voor de overdracht ervan. En met de juiste planning kun je bovendien aanzienlijk besparen op erfbelasting en box 2-belasting.
Benieuwd wat een overlijden fiscaal betekent voor jouw BV?
Voor iedere DGA is de situatie anders. De waarde van de onderneming, de BV-structuur, het privévermogen, de gezinssituatie en de afspraken in testament en huwelijkse voorwaarden bepalen samen wat er fiscaal en juridisch gebeurt.
Bij Personal Wealth brengen we deze onderdelen samen. We maken inzichtelijk wat een overlijden vandaag zou betekenen voor jouw vermogen en onderzoeken welke mogelijkheden er zijn om toekomstige box 2- en erfbelasting te beperken.
Wil je weten wat er in jouw situatie mogelijk is? Neem contact met ons op voor een persoonlijk gesprek. Plan hieronder een kennismaking.