We staan aan het begin van een enorme vermogensoverdracht tussen generaties. Door de vergrijzing zal de komende tien jaar ongeveer 230 tot 240 miljard nagelaten worden. De decennia daarna lopen deze bedragen alleen maar verder op.
Om die reden is er vanuit de politiek veel interesse in dit onderwerp. Regelmatig worden er voorstellen gedaan om de belastingregels strenger te maken. Het goede nieuws is dat de erfbelasting vrij eenvoudig omlaag te brengen is. In dit artikel bespreek ik 8 manieren om op erfbelasting te besparen.
1. Stel een goed testament op
Het opstellen of aanpassen van je testament is een belangrijke stap om erfbelasting te besparen. Door het testament goed in te richten, kun je de erfbelasting op een slimme manier spreiden of zelfs uitstellen.
Flexibel keuzetestament
Een flexibel keuzetestament biedt nabestaanden de mogelijkheid om ná het eerste overlijden nog belangrijke keuzes te maken in de verdeling van de nalatenschap. Juist die flexibiliteit maakt het een krachtig instrument binnen de erfbelastingplanning. In plaats van alles vooraf vast te leggen, kan er op het moment zelf – wanneer de financiële en fiscale situatie duidelijk is – worden bepaald wie wat krijgt.
Een belangrijk onderdeel hiervan is de mogelijkheid om te werken met een opvullegaat en afvullegaat. Hiermee kan gestuurd worden hoeveel vermogen er toekomt aan de langstlevende partner en hoeveel direct aan de kinderen. Dit maakt het mogelijk om optimaal gebruik te maken van vrijstellingen en tariefschijven in de erfbelasting.
Daarnaast speelt de rente op de overbedelingsschuld een belangrijke rol. Door deze rente flexibel vast te stellen, kan de vordering van de kinderen op de langstlevende in de loop der tijd op papier toenemen. Dit heeft als effect dat het vermogen van de langstlevende afneemt, waardoor bij het tweede overlijden minder erfbelasting verschuldigd kan zijn.
Het benutten van deze flexibiliteit vraagt wel om zorgvuldige begeleiding. Niet alleen bij het opstellen van het testament, maar juist ook na het eerste overlijden is het essentieel om een expert, zoals een estate planner of notaris, te betrekken. Op dat moment worden de keuzes definitief gemaakt: de exacte verdeling, het al dan niet toepassen van legaten en de hoogte van de rente. Omdat dan pas alle relevante gegevens bekend zijn, kan er gericht worden gestuurd op de fiscaal meest optimale uitkomst.
Heb je een bedrijf? Denk aan de Bedrijfsopvolgingsregeling (BOR)
Als je een bedrijf hebt is het belangrijk om je testament goed te optimaliseren voor de Bedrijfsopvolgingsregeling (BOR). Notarissen kijken hier niet altijd naar. Meer informatie vind je in deze video.
Voordelen:
- Je kan in één klap enorme besparingen op erfbelasting realiseren
- Je hebt alles in één keer goed vastliggen, en duidelijkheid naar de erfgenamen
Nadelen:
- Je moet langs de notaris, dus er zijn wel kosten aan verbonden
- Soms is het handig je testament weer te updaten
2. Schenken
Een effectieve manier om erfbelasting te verlagen, is door de uiteindelijke erfenis te verminderen. Dit kan door tijdens je leven schenkingen te doen aan bijvoorbeeld kinderen of kleinkinderen. Het is daarbij belangrijk om optimaal gebruik te maken van de vrijstellingen voor schenkbelasting. Je kunt je kind eenmalig een groot bedrag belastingvrij schenken. In 2026 mag je eenmalig maximaal € 33.129,- belastingvrij schenken, als je kind tussen de 18 en 40 jaar is. Ook kun je jaarlijks een bedrag schenken .In 2026 is dat € 6.908,-. De ouders worden door de belastingdienst trouwens als één schenker gezien. Als je gescheiden bent betekent het niet dat je twee keer zoveel kan geven. Voor kleinkinderen geldt een vrijstelling van € 2.769,- per kleinkind per jaar.
Door regelmatig gebruik te maken van deze vrijstellingen, verlaag je je vermogen. Dit heeft als gevolg dat er over een lager bedrag belasting betaald hoeft te worden bij je overlijden. Ook geef je je (klein)kinderen op een moment dat ze het nodig hebben een gift die hen ten goede komt.
Voordelen:
- Het vermogen van de schenker wordt verlaagd. Bij overlijden is de erfenis kleiner en wordt er minder erfbelasting betaald
- De schenker betaalt geen vermogensheffing meer over het geschonken bedrag. De ontvanger mogelijk wel
- Een effectieve en eenvoudige manier om vermogen over te dragen.
- Kinderen of kleinkinderen kunnen eerder over het geld beschikken
Nadelen:
- De ontvanger kan een behoorlijk vermogen opbouwen in box 3. Dat kan betekenen dat hij of zij toeslagen zoals huur- of zorgtoeslag misloopt. Ook moet er mogelijk box 3 heffing betaald worden
- Een kind of kleinkind krijgt veel geld in handen en kan hiermee doen wat ie wil. Dit is in sommige gevallen onprettig
Rekenvoorbeeld: Als je gebruik maakt van de eenmalige verhoogde vrijstelling en de vier jaar daarna maximaal belastingvrij schenkt, heb je in totaal € 60.761,- belastingvrij overgedragen. Hier help je je kind al een heel eind mee op weg, en het is een heel eenvoudige methode.
3. Schenken op papier
Schenken op papier is een populaire manier om vermogen fiscaal voordelig over te dragen aan de volgende generatie, terwijl je tegelijkertijd zowel erfbelasting als inkomstenbelasting kunt besparen. Bij deze methode leg je bij de notaris vast dat je een bepaald bedrag schenkt aan bijvoorbeeld je (klein)kinderen, maar je leent het bedrag direct weer terug. Het geld blijft dus onder voorwaarden bij jou als schenker. Zolang de schenking niet opeisbaar is, ben je verplicht jaarlijks 6% rente over het geleende bedrag te betalen aan de begunstigde. Als je deze rente niet betaalt, kan de Belastingdienst de schuld niet erkennen, en moet je alsnog erfbelasting betalen over het “geschonken” bedrag.
Omdat het bedrag dat je op papier schenkt niet wordt meegeteld in je nalatenschap, zorgt dit voor een lagere erfbelasting voor de ontvangers. Deze manier van schenken kan dus een slimme en belastingvriendelijke manier zijn om vermogen over te dragen aan de volgende generatie.
Voordelen:
- Het vermogen van de schenker wordt verlaagd. Bij overlijden is de erfenis kleiner en wordt er minder erfbelasting betaald
- De schenker betaalt geen vermogensheffing meer over het geschonken bedrag. De ontvanger mogelijk wel
- De schenker hoeft niet cash over het hele bedrag te beschikken. Dat maakt deze methode erg geschikt als je vermogen vastzit in je huis, vastgoed of een aandelenportefeuille
- Als je ooit naar een verzorgingstehuis verhuist, wordt je vermogen meegeteld voor je eigen bijdrage. Aangezien je al een deel hebt geschonken, valt je vermogen lager uit, wat kan resulteren in een lagere eigen bijdrage
- De ontvanger krijgt geen enorm bedrag in één keer in handen. De kans is kleiner dat het wordt verspild
- De ontvanger heeft een extra inkomstenstroom vanuit de rente
Nadelen
- Je moet langs de notaris en notariskosten maken
- Je moet de rente van 6% altijd overmaken, ook als het niet uitkomt. Ook mag je dit echt niet vergeten. Anders kan er alsnog schenkbelasting over het geheel worden geheven
- De ontvanger krijgt op papier een behoorlijk vermogen in box 3. Dat kan betekenen dat hij of zij toeslagen zoals huur- of zorgtoeslag misloopt. Ook moet er mogelijk box 3 heffing worden betaald door de ontvanger
Rekenvoorbeeld
Ouders schenken kun kind € 50.000,- op papier in 2026. Dit betekent dat het kind een vordering van € 50.000,- op de ouders. Andersom gezegd hebben de ouders een schuld van € 50.000,- bij het kind. In 2026 geldt kan belastingvrij € 6.908,- gegeven worden. Dat betekent dat over € 43.092,- schenkbelasting betaald moet worden van 10%. Dat komt neer op € 4.309,- aan schenkbelasting. Er moet jaarlijks 6% aan rente betaald worden door de ouders aan het kind. Dit komt neer op € 3.000,- per jaar aan rente. Dit kan vanaf nu jaarlijks betaald worden naast de belastingvrije schenking van € 6.908.
Het bedrag van € 50.000,- wordt in mindering gebracht op de nalatenschap van de ouders aan de kinderen. Bij een erfenis groter dan € 154.197 moet er 20% erfbelasting betaald worden. Met het schenken op papier is dit teruggebracht naar 10%, en daarnaast is er via de jaarlijkse rente en belastingvrije schenkingen ook vermogen belastingvrij overgedragen.
4. Handig gebruik maken van de WOZ-waarde
Een groot deel van de erfenis bestaat vaak uit de waarde van de woning. Voor de erfbelasting wordt deze waarde bepaald aan de hand van de WOZ-waarde. Bij het vaststellen van deze waarde hebben erfgenamen de keuze om de WOZ-waarde van het jaar van overlijden te gebruiken, of die van het jaar erna.
Wanneer de huizenprijzen in de periode tussen overlijden en het jaar daarna stijgen, kan het voordelig zijn om de WOZ-waarde van het overlijdensjaar te hanteren. Dit voorkomt dat erfgenamen belasting moeten betalen over een hogere waarde. Echter, bij dalende huizenprijzen kan het juist voordeliger zijn om de WOZ-waarde van het jaar na het overlijden te kiezen.
Daarnaast kan het verstandig zijn om al tijdens je leven de WOZ-waarde te proberen te verlagen. Dit kan bijvoorbeeld door bezwaar te maken tegen de vastgestelde WOZ-waarde. Dit verlaagt niet alleen de belastingdruk voor je erfgenamen, maar kan ook helpen om je vermogen fiscaal gunstiger te positioneren.
Voordelen:
- Voor veel mensen is de woning het grootste vermogensbestanddeel. Hier kan je dus al best wat mee besparen
Nadelen:
- Dit is meer een aanvulling bovenop andere strategieën
5. Controleer je huwelijkse voorwaarden
Ben je getrouwd op huwelijkse voorwaarden? Het is dan belangrijk om deze voorwaarden regelmatig te herzien, omdat het aanpassen ervan in sommige gevallen kan helpen om erfbelasting te besparen.
Als één van jullie aanzienlijk meer vermogen heeft dan de ander, kan het voordelig zijn om in de huwelijkse voorwaarden vast te leggen dat het vermogen bij overlijden gelijk wordt verdeeld tussen de partners. Op deze manier wordt voorkomen dat de overlevende partner erfbelasting moet betalen over dit deel van het vermogen, aangezien het vermogen al als “eigendom” van de partner wordt beschouwd. Dit kan een slimme strategie zijn om belasting te besparen en de financiële situatie van de achterblijvende partner te vergemakkelijken.
Voordelen:
- Je kan hier een grote klapper maken omdat voor partners een hoge vrijstelling geldt van 828.035
Nadelen:
- Timing is hier van belang, en het is goed dit af en toe te herzien
6. Maak gebruik van een Kids-BV
Je kunt je kinderen aandeelhouder maken van je bedrijf, terwijl je zelf aan de touwtjes blijft trekken. De toekomstige winsten komen alvast bij je kinderen terecht. Hier hoef je later geen erfbelasting meer over te betalen.
Meer informatie over de Kids-BV vind je in dit artikel.
Voordelen:
- Omdat het vermogen direct bij de kinderen aangroeit kan je enorm veel erfbelasting besparen
Nadelen:
- Niet eenvoudig uit te voeren
- Je kunt zelf niet meer beschikken voer toekomstige winsten. Het is voor een belangrijk deel onomkeerbaar
7. Draag de aandelen in je bedrijf alvast over via de Bedrijfsopvolgingsfaciliteit (BOR)
Zijn je kinderen ouder dan 21? dan kun je er ook voor kiezen om je bedrijf met weinig belasting over te dragen aan je kinderen.
De winsten die je bedrijf vanaf dat moment gaat realiseren, gaan direct naar de kinderen.
Meer informatie over schenken met de bedrijfsopvolgingsregeling vind je in deze video.
Voordelen:
- Enorm riante regeling voor ondernemingsvermogen
- Je bespaart niet alleen erfbelasting maar mogelijk ook box 2 belasting
Nadelen:
- Je krijgt te maken met strenge regelgeving
- Net als bij de Kids-BV kan je zelf niet meer beschikken over toekomstige winsten. Het is voor een belangrijk deel onomkeerbaar
8. Doneer aan een goed doel
Als je ervoor kiest om een deel van je erfenis aan een goed doel na te laten, betaalt het goede doel geen erfbelasting. Ze genieten namelijk van een vrijstelling. Zo weet je zeker dat jouw nalatenschap volledig ten goede komt aan de doelstellingen van het goede doel. Dit kun je vastleggen in je testament via een notaris.
Conclusie
Zoals je ziet zijn er veel manieren om erfbelasting te besparen. Sommige acties zijn behoorlijk ingrijpend. De besparingen kunnen dan ook gigantisch zijn.
Wij beginnen altijd bij het totaalplaatje. Wie ben jij en wat zijn je persoonlijke doelen? Van daaruit kunnen we je stap voor stap begeleiden.
Wil je meer weten over onze werkwijze? Plan hieronder jouw afspraak. Tot dan!