Heb je een miljoen in je BV? Dan kan er bijna € 450.000 naar de Belastingdienst gaan bij je overlijden, afhankelijk van je situatie.
De combinatie van box 2-belasting en erfbelasting kan een flinke aanslag zijn op je vermogen. Daarom beginnen veel ondernemers al in een vroeg stadium met het structureren van hun vermogen.
Een STAK is daarbij een veelgebruikte oplossing. Met een STAK kan je vermogen overdragen zonder de regie kwijt te raken. Maar is een STAK ook de juiste oplossing voor jou?
Dat zijn herkenbare vraagstukken voor directeur-grootaandeelhouders en familiebedrijven. Naarmate jouw onderneming groeit, neemt niet alleen de waarde toe, maar ook de complexiteit. Er ontstaat behoefte aan een structuur die rust en continuïteit biedt.
Een Stichting Administratiekantoor (STAK) kan daarbij een belangrijk instrument zijn. Niet als fiscale truc of standaardoplossing, maar als middel om eigendom, zeggenschap en familievermogen zorgvuldig te organiseren.
Een STAK is een middel, geen doel
Een Stichting Administratiekantoor (STAK) is een handige manier om stemrechten en winstrechten van aandelen uit elkaar te halen. Dit is vooral handig voor DGA’s van een BV die willen bepalen hoe de winst verdeeld wordt, zonder dat te veel mensen invloed krijgen op de besluiten. De STAK zorgt ervoor dat jij de controle houdt, terwijl anderen wel meeprofiteren van de winst.
Een STAK houdt de aandelen van jouw onderneming en geeft certificaten uit. De juridische eigendom en het stemrecht liggen bij de stichting, terwijl certificaathouders recht hebben op de economische voordelen, zoals dividend en waardegroei. Op die manier wordt het stemrecht (de controle) losgekoppeld van het economisch eigendom (de financiële voordelen).
In veel gevallen blijf jij zelf bestuurder van de STAK. Daardoor kun je het economische belang stap voor stap overdragen aan de volgende generatie, terwijl je de regie over de onderneming behoudt. Juist die scheiding tussen eigendom en zeggenschap maakt een STAK zo waardevol binnen familiebedrijven.
Waarom een STAK steeds vaker onderdeel is van vermogensplanning
Waar een STAK vroeger vooral werd gebruikt door grotere familiebedrijven, kiezen tegenwoordig ook ondernemers met een holding of beleggings-BV steeds vaker voor certificering van aandelen.
Na jaren van bouwen verschuift de aandacht vaak van groei naar behoud. Je wilt het vermogen dat je hebt opgebouwd niet alleen beschermen, maar ook goed overdragen. Een STAK maakt het mogelijk om dat geleidelijk te doen, zonder dat direct ook de bestuurlijke verantwoordelijkheid verschuift. Dat is vooral waardevol wanneer jouw kinderen nog niet klaar zijn om de onderneming te leiden of het vermogen te beheren.
Op het vermogen dat je opbouwt in de BV zit een box 2 claim. Uiterlijk bij je overlijden moet dit betaald worden, tenzij je de BOR toe kunt passen. Daarna moet er ook nog erfbelasting betaald worden. Dat zorgt ervoor dat over het vermogen in de BV tot ongeveer 45% belasting betaald moet worden bij overlijden, als de BOR niet kan worden toegepast. Om die reden kan het interessant zijn om via certificaten een deel van het vermogen eerder over te dragen. Op die manier valt de groei in waarde direct bij je kinderen.
Voor ondernemingsvermogen kan het interessanter zijn om te wachten tot de kinderen 21 zijn zodat de BOR toegepast kan worden. Dit komt verderop in dit artikel terug.
Vermogensoverdracht is meer dan fiscaliteit
Bij vermogensoverdracht wordt vaak als eerste gedacht aan schenkbelasting, erfbelasting en box 2 belasting. Natuurlijk spelen belastingen een belangrijke rol, maar in de praktijk draait succesvolle vermogensoverdracht vooral om voorbereiding.
Je kunt certificaten schenken aan jouw kinderen, maar wanneer zij onvoldoende begrijpen hoe het familievermogen is opgebouwd of welke verantwoordelijkheden daarbij horen, blijft de overdracht vooral financieel en juridisch. Daarom verdient de menselijke kant van vermogensoverdracht minstens zoveel aandacht als de fiscale en juridische inrichting.
De STAK bij bedrijfsopvolging en de BOR
Bedrijfsopvolging is zelden een gebeurtenis van één dag. Meestal is het een proces dat zich over meerdere jaren uitstrekt.
Als je een actief bedrijf gaat overdragen, kan je gebruik maken van de bedrijfsopvolgingsregeling (BOR). Dit biedt zeer grote fiscale voordelen. De box 2 claim kan onder voorwaarden doorgeschoven worden naar de kinderen (zonder af te rekenen) en er geldt een grote vrijstelling voor de schenkbelasting. Hiervoor moeten je kinderen wel minimaal 21 zijn. Ook geldt een bezitseis en een voortzettingseis.
Een STAK kan een uitkomst zijn als de kinderen niet actief betrokken willen zijn in de dagelijkse leiding, maar je toch wilt dat ze economisch meeprofiteren. De uitvoering is altijd maatwerk, dus laat je goed adviseren.
Continuïteit staat centraal
Een belangrijk voordeel van een STAK is dat je vooraf kunt vastleggen wie de zeggenschap krijgt wanneer je onverwacht uitvalt of overlijdt.
Via de statuten regel je wie bestuurder wordt en hoe besluiten worden genomen. Daarmee voorkom je bestuurlijke onzekerheid en bied je duidelijkheid aan jouw familie, medewerkers, financiers en andere betrokkenen.
Bereid de volgende generatie voor
Een STAK is meer dan een juridische structuur. Door jouw kinderen actief te betrekken bij de ontwikkeling van de onderneming, de jaarcijfers en de langetermijnstrategie groeien hun kennis, betrokkenheid en verantwoordelijkheidsgevoel.
Naarmate zij meer ervaring opdoen, kunnen zij geleidelijk een grotere rol krijgen binnen de governance of uiteindelijk toetreden tot het bestuur van de STAK.
Een STAK vraagt om goede governance
Omdat een STAK eigendom en zeggenschap van elkaar scheidt, zijn duidelijke afspraken essentieel.
Naast de statuten en administratievoorwaarden zijn heldere afspraken nodig over dividendbeleid, communicatie, opvolging en de positie van certificaathouders. Goede governance voorkomt discussies en versterkt het vertrouwen binnen de familie.
Past een STAK bij jou?
Niet altijd. Een STAK is geen standaardoplossing. Of deze structuur bij jou past, hangt af van jouw ondernemingsstructuur, de omvang van jouw vermogen, jouw gezinssituatie en plannen voor de toekomst.
Soms is een eenvoudige holdingstructuur voldoende. In andere situaties biedt juist een combinatie van een STAK, estate planning, een schenkingsstrategie en een familiestatuut de beste basis.
Daarom begint een goede vermogensstructuur niet bij de juridische constructie, maar bij de vraag wat jij uiteindelijk wilt bereiken met jouw onderneming en familievermogen.
Tot slot
Een onderneming overdragen betekent meer dan het overdragen van aandelen. Je draagt ook een levenswerk, verantwoordelijkheid en vertrouwen over.
Naast belastingbesparing kan een STAK ook rust geven. Rust in de besluitvorming, rust binnen de familie en rust voor jou als ondernemer. Niet als doel op zich, maar als onderdeel van een integrale vermogensstrategie die ervoor zorgt dat het vermogen dat je hebt opgebouwd ook voor volgende generaties behouden blijft.